{"id":9416,"date":"2020-03-08T14:04:00","date_gmt":"2020-03-08T14:04:00","guid":{"rendered":"http:\/\/bibliotekakuslin.pl\/?p=9416"},"modified":"2022-02-15T14:29:55","modified_gmt":"2022-02-15T14:29:55","slug":"stary-ewangelicki-cmentarz","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/bibliotekakuslin.pl\/index.php\/2020\/03\/08\/stary-ewangelicki-cmentarz\/","title":{"rendered":"Stary ewangelicki cmentarz"},"content":{"rendered":"\n

Niedzielne s\u0142o\u0144ce wyci\u0105gn\u0119\u0142o nas z domu na pierwszy, wiosenny spacer. Id\u0105c ku\u015bli\u0144skim traktem spacerowym – Le\u015bna, \u201ePolna\u201d, Parkowa – z prawdziw\u0105 przyjemno\u015bci\u0105 wkroczyli\u015bmy w alejk\u0119 starego, ewangelickiego cmentarza.<\/p>\n\n\n\n

Wszechobecny bluszcz pozwoli\u0142 przebi\u015bniegom i delikatnym przylaszczkom zakwitn\u0105\u0107 po\u015br\u00f3d zdemolowanych przez czas i ludzi marnych pozosta\u0142o\u015bci nagrobk\u00f3w spoczywaj\u0105cych tu od ponad wieku ewangelik\u00f3w- dawnych mieszka\u0144c\u00f3w Ku\u015blina\u2026 Jeszcze do niedawna jakiekolwiek wej\u015bcie tam by\u0142oby niemo\u017cliwe. Cmentarz bowiem od wielu lat nie by\u0142 sprz\u0105tany, a niepoprzycinane krzaki i le\u017c\u0105ce ga\u0142\u0119zie nie pozwala\u0142y dosta\u0107 si\u0119 w jego g\u0142\u0105b. Dzi\u0119ki inicjatywie i pracy ku\u015bli\u0144skiego so\u0142tysa Szymona Sobisiaka oraz radnej Ku\u015blina Anny Mieleszczuk -Albrecht, Dariusza Albrechta, Maksymiliana Pozna\u0144skiego, Remigiusza Kulawiaka, Piotra Olejniczaka, Micha\u0142a Pawlika, Rafa\u0142a Henicza, Paw\u0142a Guci – wszystko si\u0119 odmieni\u0142o. I chocia\u017c jest jeszcze troch\u0119 do zrobienia – ju\u017c teraz z daleka widoczne s\u0105 zmiany. Do dalszych prac porz\u0105dkowych przydadz\u0105 si\u0119 ka\u017cde ch\u0119tne r\u0119ce. Do\u0142\u0105czycie?<\/p>\n\n\n\n

A czy wiecie, jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce w Ku\u015blinie mamy neogotycki, poewangelicki ko\u015bci\u00f3\u0142 i nieczynny, stary cmentarz ewangelicki?
Przeczytajcie.
\u015aladami naszej historiiPierwsza odnotowana wzmianka o wiosce Cuslino pochodzi z wielkopolskich zapisk\u00f3w s\u0105dowych grodzkich i ziemskich z 1404 roku. W\u0142a\u015bcicielem wsi by\u0142 w\u00f3wczas Mo\u015bcic ze St\u0119szewa, herbu \u0141odzia. Z opis\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w ksi\u0119gach ziemskich z 1445 roku dowiadujemy si\u0119, \u017ce dobra okoliczne, a wraz z nimi i wie\u015b Cuschlino, stanowi\u0142y liczne bory, lasy, boczne drogi i ma\u0142o \u017cyzne, s\u0142abe pastwiska. Ku\u015blin nale\u017ca\u0142 w\u00f3wczas do Piotra z Bnina, kasztelana gnie\u017anie\u0144skiego. W 1475 roku wie\u015b by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 Opali\u0144skich. W 1488 roku Miko\u0142aj Opali\u0144ski dokona\u0142 wymiany wioski, oddaj\u0105c ca\u0142y Ku\u015blin braciom Wincentemu i Maciejowi ze Strze\u017cmina.<\/p>\n\n\n\n

Dawny Ku\u015blin zamieszkiwali ludzie trudni\u0105cy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie upraw\u0105 roli, hodowl\u0105, my\u015blistwem, rybo\u0142\u00f3wstwem, zbieractwem i rzemios\u0142em. Ch\u0142opi nie posiadali w\u0142asnych las\u00f3w. Prawo do swobodnego wyr\u0119bu drzewa na potrzeby dworu i kmieci posiada\u0142 tylko w\u0142a\u015bciciel wsi. Poddani korzystali z nich jedynie za jego zezwoleniem. Najwi\u0119cej grunt\u00f3w posiada\u0142 so\u0142tys Ku\u015blina, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142y 3 \u0142any (\u0142an mniejszy liczy\u0142 ok. 17 ha, \u0142an wi\u0119kszy ok. 24 ha)W 1510 roku Ku\u015blin mia\u0142 dw\u00f3ch dziedzic\u00f3w: Wincentego Trzcie\u0144skiego z Trzcianki, kt\u00f3ry by\u0142 jego w\u0142a\u015bcicielem oraz Jana \u0141\u0105ckiego, kt\u00f3ry mia\u0142 w zastawie p\u00f3\u0142 wsi.<\/p>\n\n\n\n

Ku\u015blin nale\u017ca\u0142 w\u00f3wczas do parafii Wszystkich \u015awi\u0119tych i Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny w Michorzewie. W 1566 roku we wsi mieszka\u0142o m.in. 4 garncarzy, krawiec, rataj, 7 zagrodnik\u00f3w oraz 5 kmieci. W 1578 roku w\u0142a\u015bcicielem wioski by\u0142 Jan Strze\u017cmi\u0144ski. P\u00f3\u017aniej wie\u015b nale\u017ca\u0142a m.in. do Piotra Jastrz\u0119bskiego, kt\u00f3ry sprzeda\u0142 j\u0105 Janowi Prusimskiemu, do Niegolewskich, do Swinarskich, do Konstancji Koczorowskiej, wdowie po J\u00f3zefie Urbanowskim. Nast\u0119pnie w\u0142adali nim Zakrzewscy i – jako ostatni z Polak\u00f3w \u2013 Sczanieccy, kt\u00f3rzy na nasze tereny przybyli w pierwszej po\u0142owie XVIII wieku. Ku\u015blin, podobnie jak wcze\u015bniej K\u0105kolewo i S\u0105topy, przeniesiono na prawa osady ol\u0119derskiej przywilejem z 30 maja 1741 roku. Przywilej ten podpisany zosta\u0142 przez \u00f3wczesnego w\u0142a\u015bciciela wsi J\u00f3zefa Sczanieckiego, do kt\u00f3rego to nale\u017ca\u0142y tak\u017ce maj\u0105tki w Brodach, Michorzewie, W\u0105sowie, \u015aliwnie i Pakos\u0142awiu. Wkr\u00f3tce w Ku\u015blinie zamieszkali nowi mieszka\u0144cy – protestanckie niemieckie rodziny ch\u0142opskie. Spowodowa\u0142o to powstanie osady mieszanej pod wzgl\u0119dem narodowo\u015bciowym, w kt\u00f3rej 80% mieszka\u0144c\u00f3w stanowili osadnicy niemieccy wyznania ewangelickiego. Najbli\u017csze ewangelickie ko\u015bcio\u0142y znajdowa\u0142y si\u0119 w du\u017cym (ok. 20 km) oddaleniu od Ku\u015blina, a mianowicie we Lw\u00f3wku, Nowym Tomy\u015blu i Grodzisku. Ok. 1840 roku Ku\u015blin posiada\u0142 ju\u017c 47 zabudowa\u0144 i 472 mieszka\u0144c\u00f3w, z kt\u00f3rych 413 stanowili protestanci, 51 os\u00f3b by\u0142o wyznania katolickiego, natomiast 8 os\u00f3b \u017cydowskiego. 1 pa\u017adziernika 1860 roku niemieccy mieszka\u0144cy Ku\u015blina, Starej i Nowej D\u0105browy i Jastrz\u0119bnik z\u0142o\u017cyli wniosek o powo\u0142anie na terenie Ku\u015blina ewangelickiej parafii ko\u015bcielnej. <\/p>\n\n\n\n

W roku 1865 Ku\u015blin by\u0142 ju\u017c parafi\u0105 ewangelick\u0105. Wszyscy mieszka\u0144cy wyznania ewangelickiego w najbli\u017cszej okolicy stali si\u0119 cz\u0142onkami parafii Ku\u015blin. Zanim 18 wrze\u015bnia1883 roku konsekrowano nowo wybudowany ko\u015bci\u00f3\u0142, ksi\u0105dz Otto Hildt od po\u0142owy 1865 roku odprawia\u0142 Msze \u015bw. w szkole w Ku\u015blinie, gdzie mie\u015bci\u0142a si\u0119 parafia ewangelicka. Od lata 1888 roku Ku\u015blin mia\u0142 sw\u00f3j nowy cmentarz ewangelicki, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci ok. 250 metr\u00f3w na zach\u00f3d od ko\u015bcio\u0142a, przy drodze do Jastrz\u0119bnik. Na cmentarzu sta\u0142a r\u00f3wnie\u017c obszerna kostnica, kt\u00f3r\u0105 rozebrano w 1958 roku.Po I wojnie \u015bwiatowej w Ku\u015blinie by\u0142o 361 mieszka\u0144c\u00f3w (53 domy)- 182 m\u0119\u017cczyzn i 179 kobiet. W\u015br\u00f3d nich za\u015b 83 osoby narodowo\u015bci polskiej, a 278 niemieckiej. 84 osoby by\u0142y wyznania katolickiego, 277 – ewangelickiego.<\/p>\n\n\n\n

W czasie II wojny \u015bwiatowej, w 1941 roku, kiedy do Polski nap\u0142yn\u0119\u0142a nowa fala osadnik\u00f3w, ku\u015bli\u0144ska parafia ewangelicka liczy\u0142a 1500 os\u00f3b. Ostatnim pastorem ewangelickim w Ku\u015blinie by\u0142 Gustav Vetter.<\/p>\n\n\n\n

Po II wojnie \u015bwiatowej, w niedziel\u0119 27 pa\u017adziernika 1946 roku, proboszcz z Michorzewa ks. Bogdan W\u0105sowicz po\u015bwi\u0119ci\u0142 ewangelicki ko\u015bci\u00f3\u0142 w Ku\u015blinie przekazuj\u0105c go swoim parafianom.T<\/p>\n\n\n\n

To tak w telegraficznym skr\u00f3cie \"?\"
Wi\u0119cej informacji znajdziecie w naszym \u201ePrzewodniku po Gminie Ku\u015blin\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Zapraszam do Biblioteki.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\t\t\n\t\t\t\t